İki ihtiyaç kredisi teklifinden birinin taksiti daha düşük görünebilir. Aynı teklifte bir sigorta primi peşin ödeniyorsa, taksitler arasındaki fark tek başına cebinizden çıkacak parayı göstermez. Karşılaştırmayı yapabilmek için üç bilgiyi bir araya getirmek gerekir. Kullanabileceğiniz para ne kadar, hangi tarihlerde ne ödeyeceksiniz ve sigortalı seçenekte hangi korumayı alacaksınız?
Bir kredi teklifinde taksitler ve ayrı tahsil edilen prim birlikte hesaplanabilir. Temsili fotoğraf. Pocket calculator.jpg — Dimljacic, CC BY-SA 4.0.
Teklifleri aynı masaya koymadan önce
Her iki belgedeki kredi tutarını, vadeyi ve ilk taksit tarihini kontrol edin. Örneğin on iki aylık bir seçenekle on sekiz aylık bir seçeneği yan yana koyduğunuzda taksit farkının ne kadarının sigortadan, ne kadarının daha uzun vadeden kaynaklandığını doğrudan göremezsiniz. Aynı tutar ve vade üzerinden hazırlanmış iki teklifi istemek bu karışıklığı giderir.
Ticaret Bakanlığının rehberine göre kredi bağlantılı sigorta için tüketicinin açık talebi gerekir. Kredi veren, sigortalı kredi teklifi sunarken sigortasız seçeneği de teklif eder. Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği’nin ekindeki tercih formunda iki seçenek yan yana yer alır. Karşılaştırırken ilan başlığındaki orandan önce size sunulan yazılı formdaki sütunlara bakabilirsiniz.
Yüzdeyi ve lirayı ayrı okuyun
Akdi faiz oranı sözleşmedeki faizi gösterir. Efektif yıllık faiz oranı ise kredinin mevzuatta tanımlanan toplam maliyetini yıllık yüzdeye çevirir. Aylık faiz oranını on ikiyle çarpmak formdaki yıllık maliyet oranını vermez. Toplam geri ödenecek tutar ise lira cinsinden bir büyüklüktür. Bir oranla bir tutarın farklı soruları cevapladığını görmek, belgede aynı maliyeti iki kez saymayı önler.
Peşin ödenen prim için özellikle şu soruyu sorun. Formdaki toplam geri ödeme rakamına prim zaten dahil mi, yoksa ayrıca mı tahsil ediliyor? Hesaba geçecek tutar da önemlidir. Başlangıçta krediden bir kesinti yapılıyorsa belgede yazan kredi tutarıyla o gün kullanabileceğiniz para arasında fark oluşabilir. Kesintinin nerede gösterildiğini öğrenmeden onu hem kredi tutarından düşmek hem toplam ödemeye eklemek hesabı bozar.
Rakamlarla küçük bir kontrol
Yalnızca hesap yöntemini görmek için iki varsayımsal teklif düşünün. Her iki seçenekte de anapara ve vade aynı olsun. Birinci seçenekte on iki taksidin toplamı 60.000 TL ve ayrıca ödenecek prim yok. İkinci seçenekte taksitlerin toplamı 58.800 TL, bu rakamın dışında kalan ve ayrıca ödenen prim ise 1.800 TL. Örnekte başka ücret veya kesinti bulunmuyor.
İkinci seçeneğin aylık taksiti 100 TL daha düşük. Yıl boyunca taksitlerden sağlanan fark 1.200 TL olurken başlangıçta ödenen prim 1.800 TL’dir. Böylece ikinci seçenekteki toplam para çıkışı 60.600 TL’ye ulaşır. Aradaki 600 TL, yalnızca bu örneğin sonucudur. Bir belgede prim toplamın içine alınmışsa aynı işlemi bir daha yapmak yerine doğrudan belgede gösterilen toplamı kullanın.
Ödeme takviminiz açısından iki ayrı ay da kıyaslanabilir. Örnekte primin kredi kullanılırken alındığını varsaydığımız için, ilk ayın nakit ihtiyacı son ayınkinden farklıdır. Bir teklifi değerlendirirken peşin ödeme gününü, ilk taksit gününü ve son taksit gününü takvime yazabilirsiniz. Toplamları aynı çıkan iki seçenekte bile paranın hangi ayda gerekeceği farklı olabilir.
Son satırın yanında poliçeyi de açın
Sigortalı seçeneğin karşılığında hangi olayların teminat kapsamında olduğunu, istisnaları ve korumanın süresini poliçeden okuyun. Aynı prim tutarını içeren iki poliçe farklı durumları kapsayabilir. Kredi taksitlerini karşılaştıran tablo bu ayrıntıyı göstermez. Poliçenin süresi krediden kısaysa sonraki dönem için hangi koşulların geçerli olduğunu ayrıca sorun.
Teklifleri saklarken aylık ödeme, başlangıçtaki para çıkışı ve varsa poliçe süresini aynı sayfaya yazın. Hangi tutarı hangi belgeden aldığınızı da belirtin. Bu kayıt, örneğin primin ilk takside eklenmiş olduğunu sonradan fark ettiğinizde hesabın yalnız ilgili satırını düzeltmenize yardım eder.
